Gelin İnternetin Önünü Açalım !


Mustafa Akgül
akgul@bilkent.edu.tr

Sayın Bakan, Sayın konuklar ve sevgili netdaşlar !
Türkiye İnterneti ne durumda ? Sayılara bakınca önemli ilerleme göze çarpıyor:

 
  edu com gov org net k12
makina 1997
17000 9000 1500 340 3260 183
  1996 8500 1900 1000 130 1250
alan 1997 81 4088 116 221 69 33
  1996 59 572 41 37 33  
web 1997 200 1500 144 265 57 86
  1996 47 540 55 107 46

Kullanıcı sayısını ise akadamik dünyada 100-110 bin, ticari dünyada ise 80-90 bin, toplam 200 bin civarında tahmin ediyoruz.

Geçen bir sene icinde Internet üzerinde yayın yapan gazetelerimiz, televizyonlarımız, elektronik işleme izin veren bankalarımız, finans kuruluşlarımız, alış veriş merkezlerimiz oldu. Yakında WebTV piyasa cıkacak, ve ISDN'in ucu gözüktü gibi. Geçikmeli de olsa Ulak-Net çalışmaya başladı. Ulusal Enformasyan Ana planı çalışmaları başladı.

70 bin okulu Internete bağlamak istiyoruz ama, 5 yıla yakın sürede ancak 49 üniversiteyi (toplam 96) İnternete bağlayabildik. Türkiye'nin en eski ve en büyük ve çok kampuslu üniversitesi henüz İnternete bağlı değil. Milli eğitim bakanlığımızın İnternete bağlı bir birimi henüz yok, alan adları bile alınmamış. Bu öneriyi öne atan sayın bakanımızın ofisine henüz İnterneti götüremedik.

Gazetelerimiz, İnternet'de tam metin varlar ama Ankara, İzmir, Adana büroları İnternet'de değil. Elektronik bankalarımız var ama, aynı bankaların araştırma geliştirme, dış ilişkiler şubeleri İnternet'de değil.

Türkiye İnterneti sancılı bir şekilde, biraz da el yordamıyla, kafası gözü yarıla yarıla büyüyor.

Yeni yayınlanan bir araştırmaya göre, Türkiye, Ekvator ve Ürdün'le birlikte, Enformasyon Toplumu İndeksinde 46. sırayı (55 ülke arasında) paylaşmaktadır. Bu indeksin bir parçası olan enformasyon altyapısında bile 48. sıradır.

Türkiye İnterneti pahalı, yavaş ve pek çok bakımdan sıkıntılıdır. Bunda önemli pay Türk Telekom'dadır. TT hem telefon operatörü olarak, hemde İnternet üzerindeki tekelci kimliğı ile İnternetin gelişmesini engelliyor, en azından yavaşlatıyor. Temel altayapının oldukça iyi olmasına rağmen yeterli yatırım yapılmaması, kurumsal atalet gibi nedenlerle TT altyapısının İnternet servislerini kaldıramama belirtileri göstermektedir. TT yeni teknolojileri Türkiye getirmekte geç kalmaktadır. TT İnternet konusunda kendi başına aldığı kararlar ve bunları hayata geçirmekte gösterdiği davranış sonucunda Türkiye İnternetini içinden çıkılmaz bir noktaya getirmiştır. Bir felsefesi olmıyan, çelişkili ve zikzaklarla dolu bir süreç sonucunda, ortada pahalı, düzgün çalışmayan bir Turnet, üniversitelere kadar uzanan tartışmalı hatlar, ve hayata geçmiyen, ya da çok geç geçen kararlar kalmıştır. Kisaca, TT, içinde bulunan pek çok kişinın iyi niyeti ve fedakarca çalışmalarına rağmen, Türkiyede İnternetin gelişmesini engellemektedir.

Çuvaldızı kendimize batırırsak: Bizler, İnterneti toplumun gündemine koyamadık. İnternete sahip çıkabilecek siyasal ve bürokratik kadrolara erişemedik. Bir ulusal bakış açişı geliştiremedik. İnternet'in sadece bir eğlence aracı olmadağını anlatamadık. Halbuki, Internet bir teknolojidir; bilgisayarları birbiriyle konuşturma, ve böylece kaynak paylaştırma teknolojidir. İnternet bilim ve teknolojik gelişmenin ortamı ve taşıyıcısıdır. Bir haberleşme, çalışma, eğitim, hizmet, yayın ve ticaret ortamıdır. İnternet dünyaya acılan bir pencere, yarına açilan bir pencere, adına bilgi toplumu dediğimiz toplum biçimi nüvelerini taşıyan, bizi oraya götüren bir mekanizmalar topluluğu, bir teknolojidir.

Vergi daireleri, nüfus idaresi, sağlık birimleri, okullar gibi tüm ülkeye yayılan servisleri sunmanın tek anlamlı (ucuz, calışan, önü açık) yolu İnternet teknolojisinden geçmektedir. Üretiimden pazarlamaya, turizmden bankacılığa dünya ile rekabet etmek, onunla bütünleşmek isteyen bir Türkiye'nin başka seçeneği yoktur. İnternet'de geç kalmak sanayi devrimi ve matbaada geç kalmaktan daha vahim sonuçlar doğuracaktır.

Gelin İnternetin Önünü Açalım

Kamu, Üniversiteler, özel sektör, sivil toplum örgütleri, basın ve yurttaşlar olarak elele verelim, ülkenin uzun vadeli çıkarlarını gözeterek politikalar belirliyip, hayata geçirelim.

Turnet, ulak-net, kamu-net, okul-net, vergi-net, saglık-net gibi ağları {\bf Ulusal Bilgisayar Ağı} içinde birleştirelim. Bu bize, bilimsel esaslara göre tasarlanmış, ucuz, güvenilir, profesyonelce işletin, düzgün çalısan bir ağ sağlayacaktır.

Gelin İnterneti bir toplumsal denetim mekanizması olarak kullanalım. Kamu, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum örgütleri olarak, İnterneti bir hesap verme, görüş iletme, çözüm oluşturma ortamı olarak kullanalım. İnterneti bir çoklulük ve diyalog içinde kültürel çokrenkliliğimizi geliştirme ve yayın ortamı olarak kullanalım.

İnternet Türk toplumunun geleceğine bir yatırımdır. Gelin ulusal bir bakış açışıyla ve partiler üstü bir anlayışla değişik vadeler için planlar yapalım ve hayata geçirelim.

Gelin Türkiye İnternetini beraberce büyütelim.