ORMAN YANGINLARI
Havaların ısınmaya başladığı yaz aylarında, ülkemizin hatta dünyamızın
geleceğini tehdit eden orman yangınları, dikkatsizlik, kasıt veya bilinmeyen bazı
nedenlerden dolayı mevcut ekosistemi ve bu ekosistem içerisinde yaşayan canlı veya
cansız varlıkları yok etmektedir.
Orman yangınının genel tanımı “Ormanda yaşama birliğinin üyeleri olan, canlı ve
cansız bütün yanabilen varlıkları yakıp yokedebilen ateş” olarak ifade
edilmektedir. Bu ifadeden de anlaşılacağı gibi, orman sadece yaşadığımız şehrin
havasını temizleyen ülkemizin kereste ve odun ihtiyacını karşılayan ağaçlar
değil, ormanda barınan ve ormana fayda sağlayan canlılarında yanıp yok olması ve
mevcut ekolojik dengenin bozulmasıyla sürüklendiğimiz felaket akla gelmektedir.
Orman yangınının oluşabilmesi için yangın üçgeni dediğimiz 3 unsura ihtiyaç
vardır. Bu unsurlar; sıcaklık, oksijen ve yanıcı madde olup, yangının çıkabilmesi
için tutuşma sıcaklığının en az 300-400 derece, oksijen oranının %20-21
civarında olması gerekmektedir. Bu üç faktör dikkate alınarak yangın anında
yangının söndürülebilmesi için tutuşma ısısının ve oksijen miktarının
düşürülmesi gerekmektedir. Özellikle oksijen oranının %15 ve altına
düşürülmesiyle yangın kontrol altına alınabilir. Yanıcı maddenin ortamdan
uzaklaştırılması ise yangının kontrol altına alınabilmesi için ikinci derecede
önemli unsurdur. Yanıcı maddelerin uzaklaştırılması yangına yakın mesafedeki
ağaçların şeritler halinde kesilerek ve örtü temizliği yapılarak
gerçekleştirilebilir.
Orman yangınlarının başlıca 4 çıkış sebebi vardır. Bu sebepleri sıralamak
istersek, ihmal ve tedbirsizlik % 47, bilinmeyen sebepler % 34, kasıt % 13, yıldırım %
6 olarak tesbit edilmiştir. Bilinmeyen unsurlar arasında demir yolları raylarından
tren geçme esnasında sıçrayan kıvılcımlar, içildikten sonra etrafa fırlatılan
şişelerin mercek görevi görmesi gibi pek çok unsur yangın sebebi olabilmektedir.
İlk defa 1937’de kabul edilen orman kanunlarından bu yana 74.294 adet orman yangını
çıkmış ve 1.630.046 ha alan yanmıştır. Ülkemiz ormanlarının %58’i yangına
hassas olup,ülke ormanlarımız son yıllarda kendine yetmemekte ve diğer ülkelerden
tomruk ve kereste ithalatı yapılmaktadır, Yangına maruz kalmış ve ekolojik sistemi
bozulmuş alanların ağaçlandırılarak ülke ekonomisine katılması ve bu alanlar
ağaçlandırılırken yangın emniyet şeritleri ve yangını engelleyen bitkilerinde
(maviservi, kıbrıs akasyası, böğürtlen gibi) bitkilerin kullanılması
gerekmektedir.
NOT: Rakamsal veriler aktarılırken Çevre ve Orman Bakanlığı verileri esas
alınmıştır.
