YÜKSEK LİSANS PROGRAMINA KAYITLI ÖĞRENCİLER İÇİN ÖZEL ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ
–I- DERS PROGRAMI
ÖZEL ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ I DERSİ
TE 511 : Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi yöntemleri ve teknikleriyle
öğrencilerde yazılı ve sözlü anlatım becerilerini kazandırmak, geliştirmek
için yapılması gerekenler ortaya konmuş ve uygulamalarla pekiştirmeler
yapılmıştır. Dört temel beceri (okuma, dinleme, konuşma, yazma) öğretimi
üzerinde durularak öğrencilerin güzel yazma, güzel konuşnma, güzel okuma,
genel kültür edinme, birikim kazanma, dil ve beğeni düzeylerinin gelişmesi
amaçlanmıştır. Yazılı anlatım türlerinin örneklerle anlatılması ön planda
tutulmuştur.
HAFTA
DERS KONULARI
TANIMLAMA
18 Eylül 2000
Dersin amacı,derse giriş
* Türk Dili ve Edebiyatı dersi amacı ve
I. hafta
anlatılacak ders takvimi ve beklentiler
* Verilen ödevler ve beklentiler
* Öğrenciyi tanıma, öğrencilerin dil
özellikleri, kişisel yaklaşımlar.
* Dil nedir? Dilde iletişim öğretici ve
yazınsal metinlerin incelenmesi
25 Eylül 2000
Türkçe,Türk Dili ve Edebiyatı
* Dil Kültür ilişkisi
II.hafta
Öğretimi, Dinleme Öğretimi
* Lehçe,şive,ağız,anadili eğitimi Türk
Milli Eğitiminin Amaçları,özel amaçlar
* Türkçe Öğretimi programlarının genel
amaçları; özel amaçları
* İyi bir Türk Dili ve Edebiyatı
öğretmeninin özellikleri. Türk Dili
öğretim tecrübelerinin yansıtılması
* Dinleme ve önemi
* İyi bir dinlemenin yolları, dinleme ile
ilgili temel alışkanlıklar, teknik,
dinlemeye ilişkin uygulamalar
3 Ekim 2000
Dilde İletişim, Okuma Öğretimi,
* İyi bir iletişimin gerçekleşmesini ve din-
III.hafta
Öğrencilerin Dil Özellikleri Yazınsal
lemeyi baltalayan, iletişimin kurulmasını
Ve Öğretici Metinler
engelleyen, zarar veren öğrenci tipleri,
öğrenci motivasyonu ve sınıf atmosferi
* Okumanın niteliği ve önemi, okuma
yolları
* Okuma türleri ve uygulamalar
* 15-18 yaş grubu öğrencilerin dil
özellikleri, dil gelişimi, iletişim disiplin
* Anlama nedir? Anlama yeteneğinin
geliştirilmesi
* Okuma hızının arttırlması
* Öğretici ve yazınsal metinlerin
okunmasında dikkat edilecek hususlar
* Okuma ile ilgili uygulamalar
9 Ekim 2000
Konuşma ve Yazma Öğretimi, Türkçe
* Konuşma nedir? Konuşmayı oluşturan
IV.hafta
Öğretiminde Dilbilim ve Yeri, Örnek
öğeler
Ders Verme
* Konuşma ortamının sağlanması
* Konuşmacıda bulunması gereken
özellikler
* Konuşmayı engelleyen hususlar
* Yazma öğretiminde dikkat edilecek
hususlar
* Konu, konuyu seçme,paragraf oluşturma,
* Yazmada beş duyuyu kullandırma
* Türkçe Öğretiminde dilbilimin yeri ve
önemi, dilbilimci
* Dilin değişmesi
* Dile ilişkin kuralların belirlenmesi
* İyi bir ders nasıl verilmelidir? Uygulama
* Öğrenci öğretmen arasındaki iletişim ve
önemi, uyum ve uyumsuzluklar.
16 Ekim 2000
Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı
* Türkçe öğretiminde yöntemler
V.hafta
Yöntemleri
* İlkokuma yöntemleri
* Bireşim (sentez-harf) yöntemi
* Karışık Yöntem
* Çözümleme Yöntem
* Anlatma yöntemi
* Tartışma Yöntemi
* Gösterip yaptırma yöntemi
30 Ekim 2000
Türkçe ve Türk Dili Öğretiminde
* Yöntem ve teknik kavramı
VI.hafta
Öğretim Teknikleri ve Uygulamalar
* Türkçe Öğretiminde teknikler
* Grupla Öğretim teknikleri
* Gösteri Tekniği, araç ve gereçler
* Uygulama (vurgu ve tonlamaya ilişkin)
* Soru cevap tekniği (öğrenciyi kontrol)
* Uygulama - Sınav
6 Kasım 2000
Uygulamalar ve Sınav
* Rol yapma tekniği
VII.hafta
* Uygulama (cümle kuruluşlarında
yanlışlıklar)
* Drama tekniği
* Sınav
13 Kasım 2000
Drama Tekniği, Türk Dili ve Edebiyatı
* Doğal drama tekniğinin kazandırdıkları
VIII.hafta
Temel İlkeleri, Türl Dili ve Edebiyatı
* Drama tekniğiyle ilgili uygulamalar
Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar
* Türk Dili ve Edebiyatı Temel İlkeleri
* Edebiyat konularının öğretimine yönelik
öneriler
* Ünitelerin işlenmesi
* Türk Dili ve Edebiyatı öğretiminde
karşılaşılan sorunlar. a) Programa b)
ders kitaplarına c)öğrencilerin ruhsal
gelişimlerine ilişkin d) söz dağarcıkları-
nın yetersizliklerine ilişkin problemler
20 Kasım 2000
Öğrencilerin İlgi ve Gereksinimleri
* Öğrencilerin ilgi ve gereksinmelerine yö-
IX.hafta
Ders Dışı ve Ders İçi Etkinlikler Öğrenci
nelik sınıf içi ve dışı etkinlikler
Kompozisyonlarının düzeltilmesi
* Öğrenci kompozisyonlarını düzeltme
* Düzeltmenin amacı, ne zaman, nasıl
yapılmalı
*Yazınsal türlerin öğretimi, yazılı anlatım
becerisi kazandırma
* Anlatısal metinler ve işlenişi
* Anlatısal metnlerin seçimi, amaçları
27 Kasım 2000
Şiir Öğretimi, Şiir, Öykü ve Romanların
* Şiir Öğretimi nedir? Şiir öğretiminde
X .hafta
İnceleme Teknikleri
dikkat edilecek hususlar
* Şiir nasıl incelenir? Şiir çeşitleri,uygu-
lamalar.
* Hikaye ve romanın tanımı,
* Öykü ve roman örnekleri (Son
Kuşlar,Yaban, İçerdekiler)
*Ev ödevler,öğrenciyi geliştirecek
Aktiviteler
4 Aralık 2000
Anı, Eleştiri, Türk Edebiyatında Eleştiri
* Eleştiri ve tanımı, çeşitleri
XI.hafta
Anı ve Uygulamalar
* Eleştiri türünün gelişmesi
* Türk Edebiyatında eleştiri
* Uygulamalar
* Anı tanımı ve niteliği
* Türk Edebiyatında Anı
* Uygulamalar (Türkün Ateşle İmtihanı,
Atatürk Sünnet Düğününde)
* Mikro Öğretimi
11 Aralık 2000
Gezi veGözlem Yazıları, Edebi ve Felsefi
* Gezi ve gezi yazılarının tanımı
XII.hafta
Mektuplar, Makale ve Fıkraların Öğretimi
* Gezi Türünün gelişmesi
* Mektup tanımı ve niteliği
* Edebi ve Felsefi mektuplar
* Makale ve Fıkra
* Türk Edebiyatında makale ve fıkra
* Ödevler
18 Aralık 2000
Tiyatro, Röportaj tanımı ve Türk Edebiyatında
* Röportaj tanımı,türünün gelişmesi, çeşit-
XIII.hafta
röportaj, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretiminde
* Türk Edebiyatında röportaj
Örnek uygulamalar, Değerlendirme
* Tiyatro tanımı, niteliği
* Tiyatro öğretimi
* Türk Dili Öğretimiyle ilgili örnek
uygulamalar
* Genel değerlendirme
Dr. Rasim Özyürek
BİLKENT ÜNİVERSİTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ÖĞRETMENİ YETİŞTİRME YÜKSEK
LİSANS PROGRAMINA KAYITLI ÖĞRENCİLER İÇİN ÖZEL ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ II DERS
PROGRAMI
TE 512 ÖZEL ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ II
Yazılı ve sözlü anlatım taşıyan bu programda dinleme, okuma, anlama
ve konuşma ve yazma öğretimi yöntem ve teknikleri üzerinde genel bilgiler
verilecek, sözlü ve yazılı anlatımın temel ilkeleri, anlatım biçimleri,
anlatım türleri verilerek uygulamalar yaptırılacak, yazı ve yazınsal yaratı,
öğrencilerin düşünce ve duygu evrenini zenginleştirmeyi amaçlar. İster
bilgilendirmeyi amaçlasın, ister yaşantı kazandırmayı, dilsel ürünlerin
amacına ulaşması doğru algılanmalarına bağlı olduğu vurgulanacak.
HAFTA
DERS KONULARI
TANIMLAMA
5 Şubat 2001
Türkçe,Türk Dili ve Edebiyatı Öğretiminde
* Türk Dili ve Edebiyatı öğretiminde
I. Hafta
Kullanılan Kaynaklar
kullanılan materyaller, Türk Dili ve
Edebiyatı öğretiminde kullanılabilecek
Kaynaklar
* Yazım Kılavuzu, sözlükler (Türkçe,
Osmanlıca sözlükler, Türk Dili ve
Edebiyatı terimler sözlüğü ,dinletiler
(kasetler), sinema makinaları (video,
slaytlar)
12 Şubat 2001
Türk Dili ve edebiyatı Öğretiminde
* Türk Dili ve Edebiyatı öğretiminde ma
II. hafta
materyal, anlama ve anlatma eğitimi
teryallerin hazırlanması, kullanılması,
değerlendirilmesi.
*Anlatım nedir? Anlatım eğitiminin
kapsadığı amaçlar, anlatım becerisinin
kazandırılması, aktif va pasif kelime
hazneleri
*Cümle nedir?
* Anlatımda bulunması gereken temel
nitelikler
19 Şubat 2001
Anlatımda konu,plan,yazım kuralları
* Cümlelerin kuruluşu ve bağlanışında
III.hafta
iyi bir anlatım planı yapılması ve
neler gözetilir? Anlatımda plan ve konu
Uygulanması
* İmla kuralları, fonetik imla
* İyi bir anlatım planı yapılması ve uygu
lanması.
26 Şubat 2001
Öğrencilerde Konuşma yetersizlikleri
* Öğrencilerde konuşma yetersizlikleri
IV.hafta
ve önlenmesi, konuşma amaçları, ko-
ve önlenmesi, uygulamalar
nuşma türleri uygulamaları, sınıf içi
* Konuşma amaçları, konuşma türleri
uygulamaları (öğrenci-öğretmen merkezli)
* Söyleşinin zevkli olabilmesi için hangi
kurallara uyulmalıdır.
* Mülakatlar (görüşme), mülkatta üç
evreli çalışma, topluluk karşısında
konuşma türleri.
* Konferans nedir? Konferansta plan
12 Mart 2001
Konuşma öğretimi ve nitelikleri, panel
* Konuşmacı ve nitelikleri
V.hafta
sempozyum ve münazaraların önemi,
* Dinleyicinin uyması gereken kurallar
Dilbilgisi Öğretimi
* Toplantılarda konuşma kuralları,
bilimsel toplantılar. Toplantı
tutanaklarının düzenlenmesi.
* Panel, sempozyum, münazaralar
* Öğrencilerin yetişmesinde öğretmenin
çevrenin, okulun etkinliği.Uygulamalar
* Dilbilgisi öğretimi
19 Mart 2001
Cümle Bilgisi Öğretimi, cümle yanlışları
* Uygulamalarla cümle öğretimi (kuruluşuna
VI.hafta
edebiyat eserlerinde anlatım
yüklemine,anlamına,yapısına,yüklemine
özne ve nesne alışına göre
* Cümlede öğelerin sıralanışı ve önemi
* Cümle yanlışları (kuruluş ve anlam
yanlışları)
* Edebiyat eserlerinin anlatım öğeleri (tasvir
karşılıklı konuşma, çözümleme)
* Edebiyat eserlerinde anlatım
26 Mart 2001
SINAV
VII.hafta
2 Nisan 2001
Yazım Kuralları Öğretimi
* Yazım kuralları öğretimi
VIII.hafta
Sözlü ve Yazılı Kompozisyonlar
* Bileşik kelimelerde ses değişmeleri
öğretimi, uygulamaları
* Bileşik fiillerin yazımı,pekiştirme
kelimelerinin yazımı ve uygulamalar
* Noktalama işaretleri
* Sözlü ve Yazılı kompozisyon çeşitleri
9 Nisan 2001
Yazılı Kompozisyonlar ve
* Yazılı (paragraf teşkili,plan özet çıkarma
IX.hafta
Özelliklerini Kavratma
ve not alma)
* Yazılı yoklama soruları,cevaplandırma ve
değerlendirme.
* Konunun başlıca öğeleri (dayanak,görüş
noktası,görüş açısı,yazın türü) Uygulamalar
* Tema,ana fikir,yardımcı fikirler
* Paragraflar (giriş,gelişme,sonuç)
Uygulamalar
* Plan, plan örnekleri,uygulamalar
* Anlatım özellikleri (Arılık,sadelik,açıklık,
akıcılık)
* Tasvir portre yazımları (uygulamalar)
* Öğrenci sunuşları
16 Nisan 2001
Anlatım ve çeşitli türlerde kompozisyon
* Özlü anlatım,hikaye etme,konuşmalı anlatım
X .hafta
yazımı öğretimi (makale,fıkra,eleştiri)
* Manzum anlatım ve uygulamalar
* Yazılarda ana bölümler
* Makale türünde kompozisyon yazımı ve
uygulaması
* Fıkra türünde kompozisyon yazımı ve
uygulaması
* Eleştiri tenkit türünde kompozisyon yazımı
ve uygulaması
* Öğrenci Sunuşları
23 Nisan 2001
Diğer türlerde (anı,gezi,sohbet, görüşme)
* Sohbet türünde kompozisyon yazma ve
XI.hafta
Kompozisyon yazımı öğretimi
uygulaması
* Anı türünde kompozisyon yazma ve
uygulaması
* Gezi türünde kompozisyon yazma ve
uygulaması
* Görüşme (mülakat) türünde kompozisyon
yazma ve uygulaması
30 Nisan 2001
Kompozisyon yazma öğretimi, Proje
* Röportaj türünde kompozisyon yazma ve
XII.hafta
çalışmaları, ve değerlendirme
uygulaması
* Biyografi türünde kompozisyon yazma ve
uygulaması
* İnceleme türünde kompozisyon yazma ve
uygulaması
* Bibliyografi türünde kompozisyon yazma
ve uygulaması
* Proje Çalışmaları ve değerlendirme
7 Mayıs 2001
Öğrenci ödevleri ve kompozisyon
* Ropor, tutanak ve karar niteliklerinde
XIII.hafta
ları düzeltilmesi, düzeltilmede kullanılan
kompozisyon yazma ve uygulaması
deyimler
* Mektup türünde yazma ve uygulaması
(özel,iş, resmi mektup)
* Dilekçe yazma ve telgraf yazma
* Davetiye ve tebrik yazma
* Kompozisyon ödevlerini düzeltmede ve
düzeltmede kullanılacak deyimler
14 Mayıs 2001
Sözlü ve yazılı kompozisyon uygulamaları
* Sözlü ve yazılı kompozisyon konuları
XIV.hafta
Değerlendirme
üzerinde uygulamalar
* Değerlendirme, test teknikleri ve önemi
Dr. Rasim Özyürek