|
CAM
Cam tamamiyle yeniden kullanılabilir bir materyaldir. Yeniden
kullanılabilir camdan tekrar cam imal edilmesi sıfırdan cam
edilmesine göre çok daha az enerji tüketir.
Genellikle renksiz camdan renksiz, renkli camdan renkli cam
ürünleri üretilir. Bu nedenle renkli camları renkli cam dönüşüm
kumbaralarına; renksizlere atmalıyız. Ayrıca cam şişe, kavanoz
vb. gibi ürünleri yeniden dönüşüm kumbaralarına atarken kapaklarınıda
çıkarmalıyız.
KAĞIT
Ülkemizde üretilen kağıt ve karton imalinde SEKA'nın bazı
fabrikaları hariç olmak üzere, üretim tamamen hazır ithal
eslüloz, saman ve atık kağıttan yapılmaktadır. İyi organize
edilmiş bir toplama sistemi belediyelerin katı atık toplama
yüklerini hafifleteceği gibi, katı atıkların çöplüklerde yığılması
da önleyebilecektir. Ayrıca, üretimin atık kağıt kullanarak
yapılması halinde imalat için gerekli olan su ve kimyasal
maddelerin daha az kullanılacak olması çevre korunması açısından
son derece önemlidir.
Türkiye’de orman kaynakları kağıt üretimine paralel olarak
gelişememekte, bu yüzden kağıt sanayii için hammadde sıkıntısı
doğmaktadır. 1 ton kağıt üretimi için takriben 3 m³ ağaca
ihtiyaç vardır ki, atık kağıdın değerlendirilebilmesi ile
odun kullanımı sınırlandırılabilmektedir.
Kağıt üretiminde odun yerine atık kağıt kullanılması durumunda
üretim için gerekli enerji ihtiyacı daha azdır. Atık kağıt,
hammadde olarak kullanılan odundan selüloz üretimine nazaran
çok daha az enerji harcanarak hammadde haline getirilebilmektedir.
Bu yüzden mühim ölçüde enerji tasarrufu sağlanmaktadır.
Atık kağıdın ülke içinde toplanıp kullanılması ile yurt
dışından selüloz ve atık kağıt ithalinin azalması ile önemli
ölçüde tasarruf elde edilecektir. Ayrıca, atık kağıdın toplanması,
tasnifi ve nakliyesi dolayısıyla yeni iş alanları ortaya çıkacaktır.
ALÜMİNYUM
Alüminyum ev atık maddeleri en degerli yeniden kazanılabilir
maddelerdir. Alüminyum kutuların geri dönüştürülmesi ile enerjiden
tasarruf elde ederiz. Bir madeni kutunun alüminyum olup olmadığını
anlamak için mıknatıs kullanabiliriz; eğer mıknatıs kutuya
yapışmaz ise bu o kutunun alüminyum olduğunu gösterir. Alüminyum
maddeleri yeniden dönüşüm kumbaralarına atmadan önce eğer
böceklerin kumbaralara yerleşmesini istemiyorsak, çalkalamalı
ve de yerden tasarruf edebilmek için de ezmeliyiz.
PLASTİK
Plastik Endüstrisinde plastiğin yeniden dönüşümünde kolaylık
sağlanması için bir kodlama sistemi geliştirilmiştir. Kodlar
pekçok plastik şişenin altında okunabilir. İki temel plastik
çeşidi vardır:
Plastik Soda Şişeleri: Plastik soda-kola şişelerinin yapımında
hammadde olarak poliethilen kullanılır ve bunlar PET şişe
olarak adlandırılır. Bu şişelerden %30 oranında geri kananım
mümkündür. Mutfaklarımızdaki plastik çöp konteyneri, uyku
tulumu yalıtkanları, alet kutuları ve pekçok ürünün PET şişeden
elde edilmektedir. Kullanılan şişeleri geri dönüşüm kumbaralarına
atmadan kapaklarını ve klipslerini çıkarmalı ve de yerden
tasarruf edebilmek için ezip düzleştirebiliriz.
Plastik Süt Kutuları: Bu kutuların yapımında hammadde olarak
yüksek yoğunlukta poliethilen-HDPE kullanılır ve bunlar 2
rakamıyla ve de HDPE harfleriyle kodlanmaktadırlar.
YAZICI TONERLERİ
Boş yazıcı tonerleride gerek parçalarının tekrar kullanılabilmesi
gerekse özel merkezlerde yeniden doldurulabilmeleri nedeniyle
yeniden kazanılabilen maddelerdendir. Üniversitemizde boş
tonerler Destek Hizmetler Birimi tarafından toplanmakta ve
de TEMA vakfına verilmektedir.
MOTOR YAĞI
Eger motor-makina yağı kanalizasyona, toprağa veya derelere
kontrolsüz bir şekilde bırakılırsa bu durum içtiğimiz suyun
kirlenmesine neden olabilir. Fakat kullanılan ve işlevini
yitiren motor yağı tekrar yeni motor yağına, yakıta ve makina
yağına dönüştürülebilir. Bunun için yapmamız gereken şey,
yalnızca işlevini yitiren motor yağını kapalı ve sağlam bir
konteynere koyup kullanılmış yağ alan otomobil tamirhanelerinden
herhangi birine teslim etmek.
OTOMOBİL
AKÜLERİ
Otomobil aküsünü, akü satan herhangi bir firmadan yenisi
ile değiştirerek veya yakınınızdaki bir geri dönüşüm merkezine
teslim ederek yeniden kullanılabilir hale getirebilirsiniz.
PİLLER
Çeşitli cihazlarda kullandığımız pekçok pil çeşidinde yüksek
miktarda ağır metal (civa, katminyum vb.) bulunmaktadır. Bunlar
kontrolsüz bir şekilde doğaya atılırsa doğaya oldukça önemli
zararlar verebilmektedirler. Bu nedenle evvela elektrik enerjisini
veya civa, katminyum gibi ağır metal içermeyen pilleri seçmeliyiz.
Biten pilleri pil torbasına biriktirip merkezi yerlerdeki
pil kutularına atmalıyız. Bilkent Üniversitesi içinde, Destek
Hizmetler Birimi pil toplanması görevini de yerine getirmektedir.
|
