Türk Matematikçileri
Öneri ve yorumlarınız için - Ali Sinan Sertöz -

Başhoca İshak Efendi (1748-1835)
- Başhoca'nın doğum ve ölüm
tarihleri İnternet'te kaynak belirtilmeden verilmiştir. Ölüm tarihi doğru
olmakla beraber, doğum tarihinin yaklaşık olduğunu sanıyorum.
- Cem Tezer'in kapsamlı bir yazısı
ve bu konuda yaptığı bir konuşmanın metni.
- Maverd blog sayfasından yazarı
bilinmeyen kapsamlı
bir yazı.
- Türk Matematikçileri, Kemal
Zülfü Taneri, Cinius Yayınları, 2009.
Hüseyin Tevfik Paşa (1832-1901)
- Hüseyin Tevfik Paşa ve Linear
Algebra, Kazım
Çeçen, İTÜ Bilim ve Teknoloji Tarihi Araştırma Merkezi Yayın no: 5, 1988 İstanbul.
-
Hüseyin Tevfik Paşa, Kazım Çeçen, Bilim ve Teknik Dergisi, sayı 285, sayfa
42, Ağustos 1991.
-
Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa, Cem Tezer, 2010.
-
Salih Zeki Bey'e göre Vidinli Tevfik Paşa, Celal Saraç, Bilim Tarihi, Sayı
9, Temmuz 1992.
-
Hüseyin
Tevfik Paşa, Fikri Akdeniz, Matematik
Dünyası Dergisi, 1998-IV, 10-11.
-
Darüşşafaka Lisesinin kurucularından
olan Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa'nın mezarı İstanbul Eyüp'tedir. Cemiyet’in
148. Kuruluş yıldönümü olan 30 Mart 2011'de bir grup Darüşşafakalı
Paşanın mezarını ziyaret ettiler. Bu
fotoğraf, o ziyaretin anısıdır. Resimdekiler, soldan sağa, 10B Nur
Dural, 10C Hikmet Zeynep Kazu, Darüşşafaka Cemiyeti Yönetim Kurulu üyesi
(ve Darüşşafaka'dan sınıf arkadaşım) Beşir Özmen, 11FA Fatih Mehmet
Boran, 11FB Ulaş Çavdar, 9B Gül Tali ve Darüşşafaka Lisesi öğretmeni
İsa Meşe.
-
Türk Matematikçileri, Kemal Zülfü
Taneri, Cinius Yayınları, 2009.
-
Osmanlı
Matematik Literatüründe Darüşşafaka, Beşir Özmen'in bir
derlemesi.
Salih Zeki (1864-1921)
- Hüseyin Tevfik Paşa ve Linear
Algebra, Kazım
Çeçen, İTÜ Bilim ve Teknoloji Tarihi Araştırma Merkezi Yayın no: 5, 1988 İstanbul.
- Bir Eğitim ve Bilim Öncüsü, Erdal İnönü,
TÜBİTAK-Yapı Kredi Yayınları, 1997, İstanbul.
- Salih Zeki Bey-Hayatı ve Eserleri,
Celal Saraç, Kızılelma Yayıncılık, İstanbul, 2001.
-
Salih Zeki-Matematik Dünyası Dergisi Kış 2003 sayısı
- Kısa biyografi.
- Salih Zeki'nin mezarı, Fatih Camisi haziresindedir. Bir grup Darüşşafaka
öğrencisi 2009'un son haftasında, Darüşşafaka'dan sınıf arkadaşım
ve şimdi Darüşşafaka Cemiyeti başkan yardımcısı Beşir Özmen ve Darüşşafaka
Lisesi matematik bölümü başkanı Bediz Gürel eşliğinde Salih Zeki'nin
mezarını ziyaret ettiler. Bu fotoğraf, o
ziyaretin anısıdır.
- Anabritannica ve Meydan-Larousse ansiklopedileri
"Salih Zeki" maddesi.
- Bilim tarihiyle ilgili eseri Asar-ı
Bakiye kitabının yeni yazıyla kopyaları Türk
Matematik Derneği sayfasındadır.
- Darüşşafaka Lisesi, Liselerarası Salih
Zeki Matematik Araştırma Projeleri Yarışması düzenliyor.
- Salih Zeki adına çıkarılmış bir
posta pulumuz var, http://www.bilimtarihi.org/Pullar/pullar.htm
- Türk Matematikçileri, Kemal
Zülfü Taneri, Cinius Yayınları, 2009.
- Osmanlı
Matematik Literatüründe Darüşşafaka, Beşir Özmen'in bir
derlemesi.
- Feza
Günergun hocanın 2 Haziran 2011 günü Darüşşafaka
Lisesi Salih Zeki Proje Yarışması açılışında yaptığı konuşmanın
metni ve görsel
sunumu.
Mehmet Nadir (1856-1927)
Kerim Erim (1894-1952)
İlk doktoralı matematikçimiz.
- Bir Eğitim ve Bilim Öncüsü, Erdal İnönü,
TÜBİTAK-Yapı Kredi Yayınları, 1997, İstanbul.
-
Matematikçi Kerim Bey ve Einstein, Matematik
Dünyası Dergisi, 2004 Kış sayısı.
- Matematikte Bir Öncü Kerim Erim,
Osman Bahadır, Anahtar Kitaplar Yayınevi, 2006, İstanbul.
-
Einstein ile Bir Saat-Kerim Erim,
Matematik Dünyası Dergisi, 2004 Kış sayısı.
- Anabritannica ve Meydan-Larousse ansiklopedileri
"Erim Kerim" maddesi.
- İlk doktoralı matematikçimiz Kerim
Erim'in doktora hocası kimdir? Osman Bahadır'ın kitabında (bkz s17) bu
kişi Hurwitz olarak verilmektedir. Oysa Hurwitz hayatı boyunca Zürih'te
çalışmış ve Erim'in doktora yaptığı Erlangen'de çalışmamıştır.
Öte yandan Bilim Tarihi sitesindeki bir
yazıda Meltem Akbaş, Erim'in doktora hocası olarak Ernst Fischer adını
vermektedir. Fischer'in 1911-1920 yılları arasında Erlangen'de çalıştığı
göz önüne alınırsa Erim'in hocası olması daha muhtemeldir. Feza
Günergun hocadan öğrendiğime göre bu bilgi doğrudan Erlangen Üniversitesinden
alınmıştır. Dolayısıyla Kerim Erim'in doktora hocasının Ernst
Fischer olduğu kesinlik kazanmıştır.
- Kerim Erim'in doktora tez tarihi 22 Ağustos
1919, üniversitesi Erlangen'deki Frederich-Alexanders Üniversitesi ve tez
başlığı Über die Tragheitsformen eines Modulsystems'dir.
(Bilgiler, Osman Bahadır'ın kitabından alınmıştır.)
Fatin Gökmen (1877-1955)
1973'de anısına TÜBİTAK Hizmet Ödülü
verilmiştir.
Nazım Terzioğlu (1912-1976)
Orhan Alisbah (1910-1989)
Cengiz Uluçay (1915-1989)
Hüseyin Demir (1916-1995)
- Cem Tezer, Hüseyin Demir: Hayatı ve
Eserleri, Matematik
Dünyası
Cilt 5, Sayı 3 (1995) 1-9.
- Hüseyin Demir'in 1931'de Darüşşafaka'da ortaokul öğrencisiyken bulduğu
Pisagor Teoremi kanıtı. (Kaynak: Ö. Özlük,
A. Şengül, C. Tezer, Pisagor teoreminin çeşitli
ispatları, Matematik Dünyası, Cilt 1, Sayı 3, (1991) 6-9.
Cahit Arf (1910-1997)
- Tübitak Bilim Teknik Dergisi
Cahit Arf ozel
sayisi.
- Tübitak Bilim Teknik Dergisi Cahit Arf
üzerine kapsamlı bir yazı: Sayi 315, Subat 1994, sayfa 72-80.
-
Bir Efsanenin Ardindan:
Tübitak Bilim Teknik Dergisi, Sayi 364, Mart 1998, sayfa 98-99.
- Ustaya
Saygı: Cahit Arf, Doğan Çoker, Matematik Dünyası Dergisi, 1998-I,
2-10.
- Arf hakkında
"History of Mathematics"
bağlantısından da bilgi alınabilir.
- Türk Matematik Derneği Cahit
Arf'ın toplu eserlerini yayınladı, Collected Papers of Arf.
- ODTU Matematik Bolumu Cahit Arf Sayfasi
-
Benim Tanıdığım Cahit Arf, Robert P. Langlands, Matematik Dünyası Dergisi
Kış 2003 sayısı.
-
Anlamak Tutkunu Bir Matematikçi CAHİT ARF, Hazırlayanlar:
Tosun Terzioğlu ve Akın Yılmaz, Türkiye Bilimler Akademisi Yaşam Öyküleri 4,
(2005).
Kitap tanıtımı:
"Anlamak" Tutkunu Bir Matematikçi: Cahit Arf, Ali Nesin,
Matematik Dünyası Dergisi 2004-IV sayısı.
- Cahit Arf-Bir Efsane Böyle Geçti, Oyun, 1
perde 2 sahne.
- Cahit Arf'lı Anılar, Baraka Dergisi, İstanbul ODTÜ Mezunları Derneği Yayın Organı, Aralık
2005, s10-11.
- Anabritannica ve Meydan-Larousse ansiklopedileri
"Arf Cahit" maddesi.
- Arf'ın
çalışmaları hakkında bazı teknik makaleler.
- Türk Matematik Derneği, Cahit Arf bursu veriyor:
Burs yönetmeliği.
- Cahit Arf ile çekilmiş iki fotoğraf.
Ratip Berker (1909-1997)
Berki Yurtsever (1914-1998)
Masatoshi Gündüz İkeda (1926-2003)
Hülya Şenkon (1941-2008)
İlk
kadın matematikçilerimizden
Cemal Koç (1943-2010)
Genel Internet Kaynakları:
Türkiye'de
Cumhuriyet Dönemi Matematiğine Kısa Bir Bakış, Melek Dosay GÖKDOĞAN
(yerel
kopya)
Ottoman
Mathematical Culture in the Nineteenth Century, (Ondokuzuncu yüzyılda
Osmanlı matematik kültürü), History and Pedagogy of Mathematics (HPM
Newsletter), No: 60, November 2005, pp 15-21. Melek Dosay GÖKDOĞAN (yerel
kopya)
Bilim Tarihi
Matematik Bağlantıları
Osmanlı dönemi matematikçileri için bazı kaynaklar:
- Osmanlı Matematik Literatürü Tarihi, (2 Cild), Hazırlayanlar:
Ekmeleddin İHSANOĞLU, Ramazan ŞEŞEN, Cevat İZGİ. İslam Tarih, Sanat
ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) yayını, CXII+720 sayfa, İstanbul 1999.
ISBN: 92-9063-078-7
- Osmanlılarda Bilim ve Teknoloji, Aykut KAZANCIGİL, Ufuk Kitapları
no: 8, 366 sayfa, İstanbul 2000.
ISBN: 975-94326-3-3
- Osmanlılar ve Bilim, Ekmeleddin İHSANOĞLU, Nesil Yayınları, 320
sayfa, İstanbul 2003.
ISBN: 975-6401-04-4
Kişisel notlar:
Hüseyin Tevfik Paşa Darüşşafaka Lisesinin
kurucularındandır (o sırada 31 yaşındadır).
Mehmet Nadir Darüşafaka'da hocalık
yapmıştır. Çok titiz not vermesiyle tanınan Mehmet Nadir'in
Darüşşafaka'daki öğrencilerinden Salih Zeki'ye bir sınav kağıdında sonsuz notu
verdiği İnönü'nün kitabında anlatılır... Salih Zeki'nin
Darüşşafaka'daki matematik hocaları arasında
Mehmed Şükrü Paşa
da vardır.
Fatin Gökmen, hem Darüşşafaka'da
öğretmenlik yapmış hem de Darüşşafaka Cemiyeti'nde Yönetim Kurulu üyeliği
yapmıştır.
Ord. Prof. Dr. Mehmet Emin Kalmuk,
(1869-1954), hem Darüşşafaka mezunudur hem de 27 yıl Darüşşafaka'da
matematik öğretmenliği yapmıştır.
Salih Zeki 1882 Darüşşafaka mezunudur.
Berki Yurtsever 1933 Darüşşafaka mezunudur.
Hüseyin Demir 1935 Darüşşafaka mezunudur.
Osmanlı
Matematik Literatüründe Darüşşafaka, Beşir Özmen'in bir
derlemesi.
Derlemede adı geçenler: Mehmed İzzet, Yusuf Ziya Paşa, Sadeddin, Mehmed
Vefik, Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa, Muhtar Servet Paşa, Rasih Bey,
Ahmet Mithat Efendi, Rıfat Paşa, Ahmet Ragıp Paşa, Gazi Ahmed Muhtar Paşa,
Hasan Ferid Bey, Ziya Paşa, Salih Zeki, Mehmed Nadir, İsmail
Hamid, Ahmet Rasim, Mehmet Emin Paşa, Mustafa Selim, Yusuf Bey.

Ali Sinan Sertöz

17 Haziran 2004'den bugüne
ziyaret.
Son güncelleme:
22 Eylül 2011